Οι Κωνσταντινουπολίτες και οι Μικρασιάτες που εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη δεν έφεραν μαζί τους μόνο μνήμες και πληγές, αλλά έφεραν πολιτισμό, ταυτότητα και αξιοπρέπεια. Και πάνω σε αυτή την ανάγκη να κρατήσουν ζωντανές τις ρίζες τους, γεννήθηκε το 1926 ο ΠΑΟΚ. Ένας σύλλογος που δεν θα ήταν απλώς ομάδα, αλλά κομμάτι της ψυχής τους.
Ο ΠΑΟΚ προήλθε από την Ένωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης. Η αρχική προσπάθεια δημιουργίας της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης δεν κατάφερε να εκφράσει όλους τους πρόσφυγες, καθώς υπήρξαν διαφωνίες για το ποιοι είχαν δικαίωμα συμμετοχής. Έτσι, γεννήθηκε η ανάγκη για έναν νέο σύλλογο, ανοιχτό σε όλους. Με την προσθήκη του όρου «Πανθεσσαλονίκειος», ο ΠΑΟΚ αγκάλιασε όχι μόνο τους πρόσφυγες, αλλά κάθε Θεσσαλονικιό που έβλεπε στον Δικέφαλο του Βορρά μια ομάδα του λαού, της γειτονιάς, της καθημερινότητας.
Και από εκείνη τη στιγμή, ο ΠΑΟΚ άρχισε να γράφει τον δικό του αιώνα. Έναν αιώνα γεμάτο αγώνες, θριάμβους, πίκρες, ανατροπές, αλλά πάνω απ’ όλα συνέπεια στο ποιον εκπροσωπεί.
Τα πρώτα βήματα μεγαλείου του ΠΑΟΚ
Το Σιντριβάνι ανοίγει τις πύλες του στις 5 Ιουνίου 1932, με τον ΠΑΟΚ να νικά τον Ηρακλή 3–2. Η δεκαετία αυτή είναι η πρώτη περίοδος που ο σύλλογος αποκτά αγωνιστική ταυτότητα και δυναμική. Το 1937, ο ΠΑΟΚ κατακτά το πρώτο του Πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, ενώ το 1939 ο Νίκος Σωτηριάδης γίνεται ο πρώτος παίκτης του συλλόγου που αγωνίζεται στην Εθνική Ελλάδας.
Την ίδια χρονιά, στις 28 Μαΐου 1939, ο ΠΑΟΚ φτάνει για πρώτη φορά σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδας, γνωρίζοντας την ήττα από την ΑΕΚ με 2–1. Ήταν όμως η πρώτη μεγάλη δήλωση παρουσίας σε πανελλήνιο επίπεδο.
Η μετακόμιση στην Τούμπα
Η Θεσσαλονίκη αλλάζει, ο ΠΑΟΚ αλλάζει μαζί της. Στις 17 Ιουλίου 1952, ο ΠΑΟΚ συμμετέχει στον πρώτο αγώνα υπό το φως προβολέων στην πόλη, απέναντι στον Πανιώνιο. Το Σιντριβάνι όμως δεν αρκεί πια.
Στις 31 Μαΐου 1959, ο ΠΑΟΚ δίνει τον τελευταίο του αγώνα στο παλιό γήπεδο. Λίγους μήνες αργότερα, στις 6 Σεπτεμβρίου 1959, ανοίγει η Τούμπα. Από εκείνη τη μέρα, ο ΠΑΟΚ αποκτά το σπίτι που θα τον συνοδεύσει σε όλες τις μεγάλες στιγμές του.
Η δεκαετία του ’60 φέρνει τον ΠΑΟΚ στην Ευρώπη. Τη σεζόν 1965–66, ο Δικέφαλος κάνει το ευρωπαϊκό του ντεμπούτο απέναντι στη Βίνερ για το Κύπελλο Εκθέσεων. Η πρώτη ευρωπαϊκή βραδιά στη Θεσσαλονίκη γράφεται στο Καυταντζόγλειο.
Στις 19 Μαρτίου 1967, η Τούμπα σπάει για πρώτη φορά το φράγμα των 30.000 θεατών, με 31.504 φίλους του ΠΑΟΚ να βλέπουν τη νίκη επί του Ολυμπιακού με 2–0.
1970s – Η Χρυσή Δεκαετία (1970–1979)
Η δεκαετία του ’70 είναι η δεκαετία που ο ΠΑΟΚ γίνεται πραγματικός πρωταγωνιστής. Στις 20 Μαΐου 1970, η Τούμπα φιλοξενεί το πρώτο νυχτερινό παιχνίδι της ιστορίας της, απέναντι στη μεγάλη Μίλαν με τη φιλική αναμέτρηση να τελειώνει χωρίς γκολ.
Στις 5 Ιουλίου 1972, μπροστά σε 34.831 θεατές, ο ΠΑΟΚ κατακτά τον πρώτο τίτλο της ιστορίας του, το Κύπελλο Ελλάδας, νικώντας τον Παναθηναϊκό 2–1 στο Στάδιο Καραϊσκάκη με δύο γκολ του Γιώργου Κούδα. Η ομάδα του Λόραντ συνεχίζει να γράφει ιστορία: τη σεζόν 1973–74, φτάνει στα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων, αποκλείοντας Λέγκια και Λυών, μένοντας εκτός από την κάτοχο του τίτλου Μίλαν!
Στις 16 Σεπτεμβρίου 1975, ο ΠΑΟΚ νικά 1–0 την Μπαρτσελόνα, σε μια από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές νίκες ελληνικής ομάδας. Το 1976, σημειώνεται το απόλυτο ρεκόρ προσέλευσης στην Τούμπα: 45.252 θεατές στο 0–0 με την ΑΕΚ.
Στις 18 Ιουλίου 1979, ιδρύεται η ΠΑΕ ΠΑΟΚ, με πρώτο πρόεδρο τον Γιώργο Παντελάκη. Ο σύλλογος μπαίνει σε νέα εποχή.
Οι μεγάλες μορφές του ΠΑΟΚ
Η δεκαετία του ΄80 χαρακτηρίζεται από σταθερότητα και την παρουσία των μεγάλων μορφών που σημάδεψαν την ιστορία του συλλόγου. Ο Γιώργος Κούδας φτάνει τις 504 συμμετοχές, ρεκόρ που παραμένει ακατάρριπτο. Ο Σταύρος Σαράφης γίνεται ο πρώτος σκόρερ με 136 γκολ.
Η επιστροφή στους τίτλους
Το 2003, ο ΠΑΟΚ κατακτά τίτλο μέσα στο σπίτι του, νικώντας τον Άρη 1–0 με γκολ του Γιώργου Γεωργιάδη. Είναι μια στιγμή που σηματοδοτεί την επιστροφή του συλλόγου στις επιτυχίες και ξυπνά ξανά το DNA του νικητή.
Η αναγέννηση και το ιστορικό Double
Η δεκαετία του 2010αυτή είναι η πιο επιτυχημένη στην ιστορία του συλλόγου. Το 2017, ο ΠΑΟΚ κατακτά το Κύπελλο απέναντι στην ΑΕΚ (2-1) στο Πανθεσσαλικό Στάδιο με γκολ των Μπίσεσβαρ και Ενρίκε. Την επόμενη σεζόν το επαναλαμβάνει ξανά απέναντι στην ΑΕΚ (2-0), αυτή τη φορά στο ΟΑΚΑ . Και το 2019, γράφει ιστορία με το αήττητο πρωτάθλημα, το τρίτο συνεχόμενο Κύπελλο και το πρώτο double στην ιστορία του.
Ευρωπαϊκές υπερβάσεις και νέες κορυφές
Το 2021, ο ΠΑΟΚ κατακτά το 8ο Κύπελλο της ιστορίας του, νικώντας τον Ολυμπιακό 2–1 στο ΟΑΚΑ. Το 2022, φτάνει για πρώτη φορά στα προημιτελικά ευρωπαϊκής διοργάνωσης, στο UEFA Europa Conference League. Το 2023–24, επαναλαμβάνει το επίτευγμα, συγκεντρώνοντας 16 βαθμούς σε όμιλο — επίδοση-ρεκόρ για ελληνική ομάδα.
Και στις 19 Μαΐου 2024, ο ΠΑΟΚ στέφεται πρωταθλητής Ελλάδας για τέταρτη φορά, στο πιο αμφίρροπο πρωτάθλημα όλων των εποχών. Η νίκη με 2-1 επί του Άρη στο «Κλεάνθης Βικελίδης» γράφει ιστορία.
Οι τίτλοι του ΠΑΟΚ στο ποδόσφαιρο
4 Πρωταθλήματα: 1976, 1985, 2019, 2024
8 Κύπελλα: 1972, 1974, 2001, 2003, 2017, 2018, 2019, 2021
1 Νταμπλ: 2019
Αυτός είναι ο ΠΑΟΚ. Ένας αιώνας. Μια ιδέα.
