Όλοι αγαπούν μια καλή ιστορία τύπου «Σταχτοπούτας» στον αθλητισμό — ή τουλάχιστον μια ανατροπή που o κόσμος συζητά για χρόνια. Και ήδη στο φετινό EuroBasket, έχουμε δύο τέτοιες περιπτώσεις.

Η Φινλανδία σόκαρε τη Σερβία στη φάση των «16» στη Ρίγα, αποκλείοντας την ομάδα που πολλοί θεωρούσαν το μεγάλο φαβορί για το 2025. Μία μέρα μετά, η Γεωργία πέταξε έξω άλλο ένα μεγάλο όνομα, την Γαλλία.

Με αφορμή αυτές τις μεγάλες εκπλήξεις, θυμόμαστε τα μεγαλύτερα “μπαμ” των προηγούμενων διοργανώσεων του Ευρωμπάσκετ. Αναλυτικά:

Ιταλία 2022

Όλα μοιάζουν απλώς με μια μικρή επανάληψη της ιστορίας για τη Σερβία, καθώς ήταν ακόμα πιο εντυπωσιακή στη φάση των ομίλων το 2022 απ’ ό,τι το 2025 — μόνο και μόνο για να σκοντάψει και πάλι στη φάση των «16».

Η Ιταλία κέρδισε τον αγώνα με 94-86 στο Βερολίνο, με τους 32 πόντους και 13 ριμπάουντ του Νίκολα Γιόκιτς να μην είναι αρκετοί, καθώς ο Μάρκο Σπίσου “πήρε στις πλάτες του” την Ιταλία με 22 πόντους και 6 ασίστ και την οδήγησε στον θρίαμβο.

Πολωνία 2022

Ο κόσμος δεν πρόλαβε καν να χωνέψει την έκπληξη της Ιταλίας στη φάση των «16», και τα προημιτελικά έφεραν μια ακόμα ανατροπή.

Η Πολωνία με το ζόρι προκρίθηκε από τη φάση των ομίλων στην τελική φάση, αλλά στη Γερμανία ανέβασε ταχύτητα. Αφού νίκησε την Ουκρανία στη φάση των «16», έβαλε τις βάσεις για τη μεγαλύτερη νίκη αυτής της γενιάς.

Ο Ματέους Πονίτκα έκανε… παλαβά πράγματα, καταγράφοντας 26 πόντους, 16 ριμπάουντ και 10 ασίστ σε ένα τριπλ-νταμπλ που έστειλε τη Σλοβενία σπίτι της με σκορ 90-87. Μέχρι εκείνο το σημείο, ο Λούκα Ντόντσιτς και η παρέα του έδειχναν ικανοί να υπερασπιστούν τον τίτλο τους από το 2017.

Βόρεια Μακεδονία 2011

Η διοργάνωση πριν από 14 χρόνια ήταν μία από τις δυνατότερες στην ιστορία του EuroBasket, με τόσο ισορροπημένο ανταγωνισμό που ήταν αδύνατο να προβλέψει κανείς ποιες χώρες θα έφταναν στα ημιτελικά.

Ένα είναι σίγουρο: κανείς δεν μιλούσε για τη Βόρεια Μακεδονία. Κι όμως, οι Μπο ΜακΚάλεμπ, Πέρο Άντιτς, Βλάντο Ιλιέφσκι και οι υπόλοιποι κατάφεραν να φτάσουν μέχρι τα προημιτελικά, κλείνοντας ραντεβού με τους διοργανωτές.

Έμοιαζε σαν ολόκληρο το έθνος της Λιθουανίας να είχε ταξιδέψει στο Κάουνας για να παρακολουθήσει τον αγώνα, αλλά στο τέλος ήταν η σιωπή που κυριάρχησε, όχι οι ζητωκραυγές των γηπεδούχων φιλάθλων.

Η Βόρεια Μακεδονία νίκησε τη Λιθουανία με 67-65 στα προημιτελικά, χάρη στους 23 πόντους του Μπο ΜακΚάλεμπ.

Γαλλία 2005

Η Σερβία- Μαυροβούνιο αναμενόταν να απολαύσει την “εύνοια της έδρας” το 2005, παρουσιάζοντας ένα εντυπωσιακό ρόστερ με πέντε παίκτες του NBA (Ντάρκο Μιλίτσιτς, Βλάντιμιρ Ράντμανoβιτς, Μάρκο Γιάριτς, Ζέλικο Ρέμπρατσα, Νεμάνια Κρίστιτς), και προπονητή τον μυθικό Ζέλικο Ομπράντοβιτς.

Ωστόσο, το πάρτι στην έδρα τους χάλασε από μερικούς νεαρούς που αργότερα θα έκαναν όνομα σε όλο τον κόσμο.

Το 2005, ο Τόνι Πάρκερ, ο Μπόρις Ντιαό και οι υπόλοιποι ήταν ακόμη «παιδιά», αλλά κατάφεραν να νικήσουν τη Σερβία και Μαυροβούνιο με 74-71 στο νοκ-άουτ παιχνίδι για την πρόκριση στα προημιτελικά. Βέβαια, μετά ήρθε ο Διαμαντίδης…

ΛΕΤΟΝΙΑ 2001

Η Λιθουανία πίστευε πως είχε καλές πιθανότητες να κατακτήσει μετάλλιο, ειδικά όταν η κλήρωση την έφερε αντιμέτωπη με τη Λετονία στη φάση των Play-Off.

Όμως την περίμενε μια τεράστια έκπληξη. Η Λετονία κατατρόπωσε τη Λιθουανία με 94-76, αποκλείοντας την ομάδα που λίγα χρόνια αργότερα θα κατέκτησε το FIBA EuroBasket στη Σουηδία.

Αλλά το 2001, δεν υπήρχε τρόπος να σταματήσουν τον Άιναρς Μπαγκάτσκις και τους 25 πόντους του, καθώς η Λετονία πέτυχε την πρώτη της πρόκριση στην οκτάδα από το 1939.

Η Λετονία δεν θα ξανάφτανε σε προημιτελικά μέχρι που ο Μπαγκάτσκις ανέλαβε προπονητής το 2015.

Γερμανία 1993

Ενώ οι προαναφερθείσες ομάδες πέτυχαν μεμονωμένες εκπλήξεις, η πορεία της Γερμανίας προς το πρωτάθλημα το 1993 ήταν μία από τις δυσκολότερες που έχουν υπάρξει.

Πρώτα, απέκλεισε την Ισπανία με 79-77 στα προημιτελικά. Στη συνέχεια, νίκησε την Ελλάδα με 76-73 στα ημιτελικά και, τέλος, ο αξέχαστος Κρίστιαν Βελπ χάρισε τη νίκη με κάρφωμα και φάουλ για το 71-70 επί της Ρωσίας στον μεγάλο τελικό.

Λοιπόν, γιατί θεωρείται έκπληξη; Μέχρι εκείνο το σημείο, η Γερμανία δεν είχε τερματίσει ποτέ ψηλότερα από την 5η θέση στο EuroBasket. Επιπλέον, προκρίθηκε στα προημιτελικά ως τέταρτη με ρεκόρ 2-3, ενώ η Ισπανία, η Ελλάδα και η Ρωσία είχαν όλες αποτέλεσμα 4-1 στη φάση των ομίλων.

Ελλάδα 1987

Ένα παρόμοιο σκηνικό είχε συμβεί το 1987, όταν η Ελλάδα φιλοξένησε το τουρνουά και παρακολούθησε τη Σοβιετική Ένωση να κυριαρχεί απόλυτα, εισερχόμενη στον τελικό με άψογο ρεκόρ 7-0.

Η ομάδα του Κώστα Πολίτη, από την άλλη, βρισκόταν στα όρια του αποκλεισμού στη φάση των ομίλων και προκρίθηκε στα προημιτελικά την τελευταία αγωνιστική του ομίλου, νικώντας τη Γαλλία με 82-69 σε έναν αγώνα «ζωής ή θανάτου».

Από εκεί και πέρα όμως, η ελληνική ομάδα ήταν ασταμάτητη. Αρχικά απέκλεισε την Ιταλία στα προημιτελικά, στη συνέχεια νίκησε τη Γιουγκοσλαβία του Ντράζεν Πέτροβιτς στα ημιτελικά, πριν πραγματοποιήσει την μεγαλύτερη έκπληξη στην ευρωπαϊκή μπασκετική ιστορία της δεκαετίας του 1980, με το αξέχαστο 103-101 επί της Σοβιετικής Ένωσης στην παράταση του τελικού στο κατάμεστο ΣΕΦ, με τις δύο εύστοχες βολές του Αργύρη Καμπούρη.

Ο Νίκος Γκάλης, σημείωσε 40 πόντους, χαρίζοντας το πρώτο χρυσό μετάλλιο στην Ελλάδα και ξεκινώντας την εποχή της άνθισης του ελληνικού μπάσκετ. Ταυτόχρονα, σήμανε το τέλος της σοβιετικής κυριαρχίας, μετά από 14 χρυσά μετάλλια στο EuroBasket από το 1947 έως το 1985.