Τη Δευτέρα 27/1 τιμήσαμε την 80ή επέτειο από την απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης Άουσβιτς, ενός τόπου που αποτελεί διαρκή υπενθύμιση των φρικαλεοτήτων του Ολοκαυτώματος. Η ημέρα αυτή δεν είναι μόνο αφιερωμένη στη μνήμη των θυμάτων, αλλά και στην ανάδειξη των μαρτυριών των επιζώντων, οι οποίοι μας προειδοποιούν για την ανησυχητική άνοδο του αντισημιτισμού, του εξτρεμισμού και του μίσους στη σύγχρονη κοινωνία.
Η Τελετή Μνήμης: Φωνές των Επιζώντων
Η φετινή τελετή πραγματοποιήθηκε σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο πάνω από την είσοδο του πρώην στρατοπέδου Άουσβιτς ΙΙ-Μπίρκεναου. Στον χώρο αυτόν, όπου βρισκόταν και ένα φορτηγό βαγόνι – σύμβολο των μαζικών μεταφορών προς το στρατόπεδο – οι πολιτικοί ηγέτες παρέμειναν σιωπηλοί, δίνοντας τον λόγο αποκλειστικά στους επιζώντες.
Η Τόβα Φρίντμαν, 86 ετών, συγγραφέας του βιβλίου «Η Κόρη του Άουσβιτς», μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο σε ηλικία μόλις πέντε ετών. Στην ομιλία της, τόνισε: «Σήμερα έχουμε την υποχρέωση όχι μόνο να θυμόμαστε, αλλά και να προειδοποιούμε και να διδάσκουμε ότι το μίσος γεννά μόνο περισσότερο μίσος, η δολοφονία περισσότερη δολοφονία. Ο εξτρεμισμός και ο αντισημιτισμός που εξαπλώνονται μεταξύ των εθνών είναι σοκαριστικοί».
Ο Μαριάν Τουρσκί, 98 ετών, δημοσιογράφος και ιστορικός, σήμερα διευθυντής του Διεθνούς Συμβουλίου του Άουσβιτς, στάλθηκε στο στρατόπεδο το 1944. Υπογράμμισε: «Σήμερα είμαστε μάρτυρες μιας τεράστιας αύξησης του αντισημιτισμού, παρόμοιας με εκείνη που οδήγησε στο Ολοκαύτωμα».
Ο Λεόν Βάιντραουμπ, 99 ετών, γιατρός, έζησε στο γκέτο του Λοτζ πριν σταλεί στο Άουσβιτς το 1944. Δήλωσε: «Υπάρχει μόνο ένα είδος ανθρώπων: ο Homo sapiens, επομένως η θεωρία των φυλών ως θεμελιώδης αρχή της ναζιστικής ιδεολογίας είναι λανθασμένη».
Ο διευθυντής του Μουσείου και Μνημείου του Άουσβιτς, Πιότρ Τσιβίνσκι, τόνισε τη σημασία της μνήμης: «Η μνήμη είναι η συνείδηση των γεγονότων, ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε απεγνωσμένα σήμερα… Η μνήμη είναι το κλειδί για την κατανόηση του σημερινού κόσμου και για τον σχεδιασμό του αύριο».
Στις 27 Ιανουαρίου 1945, οι στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού απελευθέρωσαν το Άουσβιτς, βρίσκοντας περίπου 7.000 επιζώντες. Τα Ηνωμένα Έθνη καθιέρωσαν αυτήν την ημερομηνία ως Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος.
Η Αύξηση του Αντισημιτισμού και του Εξτρεμισμού Σήμερα
Οι επιζώντες εξέφρασαν την ανησυχία τους για την αυξανόμενη τάση του αντισημιτισμού και του εξτρεμισμού παγκοσμίως. Ο Μαριάν Τουρσκι προειδοποίησε: «Η ρητορική μίσους συχνά καταλήγει σε αιματοχυσία». Ο Λεόν Βάιντραουμπ πρόσθεσε: «Με πονάει όταν βλέπω στολές παρόμοιες με τις ναζιστικές και τα συνθήματά τους, με πονάει που αυτό συμβαίνει χωρίς καμία συνέπεια, που προπαγανδίζεται μια ιδεολογία που σκότωσε εκατομμύρια».
Η Τόβα Φρίντμαν υπογράμμισε την ανάγκη για εκπαίδευση: «Είμαι εδώ για να επιβεβαιώσω και να υποσχεθώ ότι δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί η ιστορία».
Κάλεσμα στη Νεολαία
Οι επιζώντες απηύθυναν ιδιαίτερη έκκληση προς τους νέους να είναι ευαίσθητοι σε κάθε έκφραση μισαλλοδοξίας προς τους διαφορετικούς – είτε πρόκειται για το χρώμα του δέρματος, τη θρησκεία ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Ο Λεόν Βάιντραουμπ τόνισε: «Σας καλώ όλους να αντιταχθείτε σε τέτοιες στάσεις που οδήγησαν στη γενοκτονία για την οποία μιλάμε σήμερα».
