Ξιφομαχία για μετάλλιο

27/07/2012 • 22:35
Ξιφομαχία για μετάλλιο
  • shares

Η χρήση του ξίφους χρονολογείται από την προϊστορική εποχή, άλλωστε παιχνίδια με ξίφη υπήρχαν και στην αρχαιότητα- ωστόσο η Ξιφασκία αναβαθμίστηκε ως οργανωμένο άθλημα στα τέλη του 19ου αιώνα. Η παλαιότερη γνωστή ξιφομαχία απεικονίζεται σε ανάγλυφο του ναού του «Medinat Habu», που βρίσκεται κοντά στο Λούξορ της Αιγύπτου και κτίστηκε από τον Φαραώ Ραμσή Γ΄ το 1190 π.Χ. Η ξιφομαχία ως πολεμική πρακτική, εφαρμόστηκε κυρίως από τους αρχαίους Πέρσες, τους Βαβυλώνιους, τους Έλληνες και τους Ρωμαίους, καθώς και επίσης και από τα γερμανικά φύλα. Ωστόσο δεν υπάρχουν μαρτυρίες περί ξιφομαχιών μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, όταν τα ξίφη ήταν πολύ βαριά και οι στρατιώτες θωρακοφόροι.Η επιδεξιότητα στην χρήση του ξίφους είχε πρωτεύοντα ρόλο για αρκετούς αιώνες, τόσο στον πόλεμο, όσο και στην καθημερινή ζωή κάθε ευγενούς. Κατά τον 15ο αιώνα εμφανίστηκαν οι πρώτοι όμιλοι Ξιφασκίας σε όλη την Ευρώπη, με πιο ξακουστό όλων τον «Μαρξμπρύντερ» (Marxbruder) ή αλλιώς Σύλλογο του Αγίου Μάρκου του Λέβενμπεργκ (Fraternity of St. Markus of Lowenberg), η λειτουργία του οποίου εγκρίθηκε από τον αυτοκράτορα Φρειδερίκο το 1480 και είχε ως έδρα τη Φρανκφούρτη.

Η εξέλιξη του αθλήματος

Οι Ιταλοί διαπίστωσαν την αποτελεσματικότητα που έχει η χρήση της αιχμής (μύτης) του ξίφους σε σχέση με την ακμή (κόψη) του και το 16ο αιώνα κατασκεύασαν το ξίφος της μονομαχίας, ένα πολύ ελαφρύ, λεπτό, απλό και εύχρηστο όπλο, η ευχρηστία και η ταχύτητα του οποίου ήταν αποτελεσματικότερες από την ισχύ του. Το ξίφος αυτό διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη και η Ξιφασκία εξελίχθηκε σε τέχνη. Αυτό το μακρύ και λεπτό ξίφος ήταν αρκετά ζυγοσταθμισμένο και είχε τη δυνατότητα να κρατά τον επιτιθέμενο σε μεγάλη απόσταση από τον αμυνόμενο. Το αριστερό χέρι, το οποίο προστατευόταν με ενισχυμένο περιβραχιόνιο ή με κάποιο κάλυμμα, χρησίμευσε για την άμυνα. Τα κτυπήματα του επιτιθέμενου αποφεύγονταν με πλάγια βήματα. Η Ξιφασκία, εν κατακλείδι, ήταν ένας αγώνας ο οποίος προϋπέθετε τη χρήση και των δύο χεριών. Κατά τη διάρκεια του αγώνα οι ξιφομάχοι μετακινούνταν κυκλικά ο ένας σε σχέση με τον άλλον, επιδιώκοντας να βρεθούν σε πλεονεκτικές θέσεις που επιλέγονταν σε σχέση με το σχήμα και το υλικό του δαπέδου καθώς επίσης και σε σχέση με το φως.

Μετά το ξίφος μονομαχίας (epee) και το ξίφος ασκήσεων (fleuret), επινοήθηκε το τρίτο όπλο της Ξιφασκίας, η σπάθη (sabre). Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Μιλανέζο ξιφομάχο Τζουσέπε Ρανταέλι κατά τη δεκαετία του 1870. Στη συνέχεια δέχθηκε κάποιες βελτιώσεις από τους Ούγγρους, οι οποίοι άλλωστε ήταν οι πρώτοι που το είχαν επιβάλει στο ιππικό τους κατά τον 18ο αιώνα. Περί τα τέλη του 17ου αιώνα διοργανώθηκαν στην Ευρώπη οι πρώτοι αγώνες με έπαθλο. Η μάσκα για προστασία του ξιφομάχου χρησιμοποιήθηκε συστηματικά κατά τον 18ο αιώνα από τον Γάλλο ξιφομάχο Λα Μποσιέ.

Η Ξιφασκία στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου

Στο πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων περιλαμβάνονται έξι κατηγορίες του αθλήματος, κάποιες εκ των οποίων περιλαμβάνουν ατομικά και ομαδικά αγωνίσματα (συνολικά 10).

1. Ξίφος ασκήσεως ανδρών (fleuret) ατομικό και ομαδικό

2. Ξίφος ασκήσεως γυναικών (fleuret), ατομικό

3. Ξίφος μονομαχίας ανδρών (epee) ατομικό και ομαδικό

4. Ξίφος μονομαχίας γυναικών (epee) ατομικό και ομαδικό

5. Σπάθη ανδρών (sabre) ατομικό και ομαδικό

6. Σπάθη γυναικών (sabre), ατομικό

Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα Ξιφασκίας, οι παίκτες προσπαθούν να σημειώσουν τον απαραίτητο αριθμό κτυπημάτων για να νικήσουν, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγουν τα κτυπήματα των αντιπάλων με επιδέξιες κινήσεις.

Υπάρχουν τρία είδη όπλων, το ξίφος ασκήσεως (fleuret), το ξίφος μονομαχίας (epee) και η σπάθη (sabre), στα οποία αγωνίζονται άνδρες και γυναίκες, ατομικά και ομαδικά. Η παραπάνω διάκριση βασίζεται τόσο στη μορφή του ξίφους, όσο και στην επιφάνεια-στόχο που θεωρείται έγκυρη και διαφέρει στα τρία όπλα.

Τα τρία είδη όπλων παρουσιάζουν μεταξύ τους ομοιότητες αλλά και σημαντικές διαφορές. Στις ομοιότητες περιλαμβάνονται, η βασική στάση του σώματος (θέση φύλαξης), τα βήματα, οι προβολές, καθώς και διάφορες κινήσεις του οπλισμένου χεριού. Σε γενικές γραμμές, ο τρόπος που οι ξιφομάχοι κινούνται πάνω στην πίστα είναι κοινός και για τα τρία όπλα, με μικρές μόνο αποκλίσεις.

Οι κανονισμοί της Ξιφασκίας

Ξίφος ασκήσεως (fleuret)

1. Περιγραφή

Το ξίφος ασκήσεως έχει συνολικό μήκος 110 εκατοστά και μήκος λάμας 90 εκατοστά. Το συνολικό βάρος του ξίφους ασκήσεως πρέπει να είναι μικρότερο από 500 γραμμάρια. Το ξίφος ασκήσεως είναι αποκλειστικά όπλο κρούσης. Η επιθετική ενέργεια του όπλου αυτού ασκείται επομένως αποκλειστικά με την αιχμή ('πούντα') και αφού ασκηθεί μια συγκεκριμένη ελάχιστη δύναμη στο σπαθί ώστε να πιεστεί το κομβίο που υπάρχει στην 'πούντα'. Απαγορεύεται ρητά στον αθλητή, κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης (μεταξύ του 'Allez' και του 'Halte'), να θέσει, να στηρίξει ή να σύρει την αιχμή του όπλου πάνω στη μεταλλική πίστα. Απαγορεύεται επίσης, σε οποιαδήποτε περίπτωση, να επιδιορθώσει το όπλο πάνω στην πίστα, κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης και χωρίς προηγούμενη άδεια από τον πρόεδρο. Στο ξίφος ασκήσεως, απαγορεύεται επίσης στον αθλητή, κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης, να φέρει τον ώμο του μη οπλισμένου βραχίονα μπροστά από τον ώμο του οπλισμένου βραχίονα. Σε περίπτωση τέτοιου παραπτώματος, το κτύπημα που ενδεχομένως έχει δοθεί από τον αθλητή ακυρώνεται.

2. Έγκυρη επιφάνεια

Στο ξίφος ασκήσεως, υπολογίζονται μόνο τα κτυπήματα που δίνονται στη λεγόμενη έγκυρη επιφάνεια. Η έγκυρη επιφάνεια περιορίζεται στον κορμό και δεν περιλαμβάνει τα άκρα και το κεφάλι.

3. Μη έγκυρη επιφάνεια

Ένα κτύπημα που καταλήγει σε μη έγκυρη επιφάνεια, είτε άμεσα είτε ως συνέπεια απόκρουσης, δεν μετράται ως έγκυρο, και η φάση του αγώνα διακόπτεται ακόμη κι εάν στο μεταξύ έχει δοθεί άλλο κτύπημα.

4. Κτυπήματα

Οι αγώνες του ξίφους ασκήσεως κρίνονται με τη βοήθεια ηλεκτρικής συσκευής που καταγράφει τα κτυπήματα. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί ο διαιτητής να ανακοινώσει ότι ένας αθλητής έχει δεχθεί κτύπημα, αν η συσκευή δεν καταγράψει κανονικά το κτύπημα (εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό του αθλήματος).

Το ξίφος ασκήσεως χαρακτηρίζεται ως συμβατικό όπλο, έχει δηλαδή συγκεκριμένους κανόνες για το ποιος αθλητής σε μία φάση έχει το 'δίκιο', ποιος δηλαδή έχει την επίθεση, ή ποιος πήρε τελευταίος απόκρουση κλπ. Για παράδειγμα, εάν σε μία φάση και οι δύο ξιφομάχοι βρήκαν σε έγκυρη επιφάνεια ο ένας τον άλλον, πόντο θα πάρει μόνο ο ένας. Το ποιος έχει το 'δίκιο' θα το κρίνει ο Πρόεδρος (διαιτητής).

Ξίφος μονομαχίας (epee)

1. Περιγραφή

Το ξίφος μονομαχίας έχει μήκος 110 εκ. και μήκος λάμας 90 εκ. Το συνολικό βάρος δεν ξεπερνά τα 770 γραμμάρια. Το ξίφος μονομαχίας είναι αποκλειστικά όπλο κρούσης. Η επιθετική ενέργεια του όπλου αυτού ασκείται επομένως με την αιχμή και μόνο με αυτή, όπως ακριβώς συμβαίνει και με το ξίφος ασκήσεως. Απαγορεύεται ρητά στον αθλητή, κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης (μεταξύ του 'Allez' και του 'Halte'), να στηρίξει ή να σύρει την αιχμή του ηλεκτρικού όπλου πάνω στη μεταλλική πίστα, καθώς και να επιδιορθώσει το όπλο πάνω σε αυτήν.

2. Έγκυρη επιφάνεια

Στο ξίφος μονομαχίας έγκυρη επιφάνεια λογίζεται ολόκληρο το σώμα του αθλητή, συμπεριλαμβανομένων των ενδυμάτων και της εξάρτυσής του. Ως εκ τούτου, κάθε κτύπημα που προσβάλλει οποιοδήποτε μέρος του σώματος (κορμό, άκρα, κεφάλι), της ένδυσης ή της εξάρτυσης θεωρείται έγκυρο.

3. Κτυπήματα

Οι αγώνες στο ξίφος μονομαχίας κρίνονται με τη βοήθεια ηλεκτρικής συσκευής που καταγράφει τα κτυπήματα. Στο ξίφος μονομαχίας δεν ισχύουν οι κανονισμοί του ξίφους ασκήσεως ως προς το ποιος έχει το 'δίκιο'. Εάν ο αθλητής 'βρει' τον αντίπαλό του, τότε επιτυγχάνει κτύπημα. Αν και οι δύο αθλητές δεχθούν κτύπημα και η συσκευή καταγράψει ως έγκυρα και τα δύο αυτά κτυπήματα, υπάρχει 'διπλό κτύπημα', δηλαδή ένα για τον κάθε αθλητή.

Μόνο η ένδειξη της συσκευής ελέγχου πιστοποιεί την υπόσταση των κτυπημάτων. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί ο διαιτητής να δηλώσει ότι ένας αθλητής έχει κτυπηθεί αν η συσκευή δεν έχει καταγράψει το κτύπημα (εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπει ο κανονισμός και τα κτυπήματα ποινής). Οι ποινές που επιβάλλονται ποικίλουν ανάλογα με τη συμπεριφορά, δηλαδή την πρόθεση (σκόπιμη ή τυχαία) του αθλητή.

Σπάθη (Sabre)

1. Περιγραφή

Η σπάθη έχει συνολικό μήκος 105 εκ. και μήκος λάμας 88 εκ., ενώ το βάρος της είναι μικρότερο από 500 γραμμάρια.

Η βασική διαφορά της σπάθης σε σχέση με τα άλλα όπλα είναι ότι δίδεται χτύπημα και με την κόψη του σπαθιού εκτός από την 'πούντα'. Όλα τα κτυπήματα που δίνονται με όλο το τμήμα της κόψης υπολογίζονται ως 'κτυπήματα με την κόψη' (coups de taille), ενώ όσα δίνονται με την επιφάνεια ή τη ράχη της λάμας θεωρούνται 'κτυπήματα με τη ράχη' (coups de contre-taille).

Απαγορεύονται τα κτυπήματα με τον 'προφυλακτήρα', δηλαδή με τη μεταλλική επιφάνεια μεταξύ της λάμας και της λαβής του σπαθιού, η οποία έχει κοίλο σχήμα και προφυλάσσει τα δάχτυλα του αθλητή. Κάθε κτύπημα που δίνεται με τον 'προφυλακτήρα' πρέπει να ακυρώνεται και ο αθλητής που δίνει τέτοιο κτύπημα δέχεται τις κυρώσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό και ποικίλουν ανάλογα με την πρόθεση του αθλητή. Τα κτυπήματα με την αιχμή ('νύξεις') που γλιστρούν πάνω στην έγκυρη επιφάνεια ή τα κτυπήματα που μόλις αγγίζουν το σώμα του αντιπάλου ('άστοχα' κτυπήματα) δεν υπολογίζονται.

Τα κτυπήματα δια μέσου της λάμας, δηλαδή αυτά που αγγίζουν ταυτόχρονα και τη σπάθη του αντιπάλου και την έγκυρη επιφάνεια είναι έγκυρα μόνο όταν καταλήγουν καθαρά στην έγκυρη επιφάνεια.

Ακόμη, απαγορεύεται στον αθλητή, σε οποιαδήποτε περίπτωση, να επιδιορθώνει το όπλο πάνω στην πίστα.

2. Έγκυρη επιφάνεια

Στη σπάθη δεν υπολογίζονται παρά μόνο τα κτυπήματα που δίνονται στη λεγόμενη έγκυρη επιφάνεια. Η έγκυρη επιφάνεια περιλαμβάνει ολόκληρο το τμήμα του σώματος που βρίσκεται πάνω από τη νοητή οριζόντια γραμμή, η οποία περνά από το σημείο που δημιουργείται πτυχή μεταξύ των μηρών και του κορμού του αθλητή όταν αυτός βρίσκεται σε θέση φύλαξης.

Κτύπημα που καταλήγει εκτός της έγκυρης επιφάνειας δεν υπολογίζεται ως έγκυρο, σταματά τη φάση των όπλων και δεν ακυρώνει τα μεταγενέστερα κτυπήματα. Εάν ο αθλητής αντικαταστήσει την έγκυρη επιφάνεια από μη έγκυρη επιφάνεια είτε με κάλυψη είτε με αντικανονική κίνηση, ο διαιτητής τού επιβάλλει τις κυρώσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό. Ανάλογα με τη συμπεριφορά του αθλητή (δηλαδή αν η αντικανονική κίνηση έγινε με σκοπιμότητα ή τυχαία) επιβάλλεται διαφορετική ποινή, σύμφωνα πάντα με τον κανονισμό.

3. Κτυπήματα

Μόνο η ένδειξη της συσκευής πιστοποιεί την υπόσταση των κτυπημάτων. Ο διαιτητής δεν μπορεί να δηλώσει ότι ένας αθλητής έχει κτυπηθεί αν η συσκευή δεν έχει καταγράψει το κτύπημα (εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό και τα κτυπήματα ποινής). Εν τούτοις, ο διαιτητής πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ενδεχόμενες βλάβες του ηλεκτρικού υλικού και κυρίως να ακυρώνει το κτύπημα που μόλις καταλόγισε μετά από εμφάνιση σήματος - κτυπήματος στη συσκευή, εάν διαπιστώσει βλάβη, με δοκιμές που θα πραγματοποιηθούν υπό την προσεκτική επίβλεψή του, πριν από κάθε ουσιαστική επανάληψη της αναμέτρησης και χωρίς να έχει μεταβληθεί τίποτα στο υλικό που βρίσκεται μπροστά του.

Στη σπάθη ισχύει ό,τι και στο ξίφος ασκήσεως σχετικά με το ποιος έχει το 'δίκιο'.

Ατομικοί Αγώνες

Κάθε αγώνας έχει διάρκεια 3 γύρων των 3 λεπτών με διακοπή ενός λεπτού ανάμεσα στους γύρους. Νικητής αναδεικνύεται ο αθλητής ο οποίος θα πετύχει πρώτος 15 έγκυρες επαφές επί του αντιπάλου ή θα καταφέρει περισσότερες επαφές μέχρι το τέλος του αγώνα. Αν οι αθλητές είναι ισόπαλοι στην κανονική διάρκεια του αγώνα, δίνεται παράταση ενός λεπτού και νικητής αναδεικνύεται ο αθλητής που πρώτος δίνει κτύπημα επί του αντιπάλου του.

Ομαδικοί Αγώνες

Κάθε ομάδα αποτελείται από τρεις αθλητές /αθλήτριες. Νικήτρια θεωρείται η ομάδα που πρώτη θα πετύχει συνολικά 45 επαφές επί των αθλητών της αντιπάλου ή θα καταφέρει περισσότερες επαφές μέχρι το τέλος του αγώνα. Αν οι ομάδες είναι ισόπαλες στην κανονική διάρκεια του αγώνα, δίνεται παράταση ενός λεπτού και νικήτρια αναδεικνύεται η ομάδα που πρώτη επιτυγχάνει κτύπημα.

Στην περίπτωση που δεν δοθεί κτύπημα ούτε στην παράταση, νικήτρια ομάδα αναδεικνύεται αυτή που έχει προεπιλεγεί δια κληρώσεως πριν την έναρξη της παράτασης.

Εκτός από τους κανονισμούς που ισχύουν στα τρία όπλα, η Ξιφασκία χαρακτηρίζεται και από εθιμοτυπικές ενέργειες, που αντανακλούν την αριστοκρατική προέλευση του αθλήματος. Ο χαιρετισμός πριν από την έναρξη του αγώνα και η χειραψία μετά το τέλος του, καθώς και μετά την προπόνηση, αποτελούν άτυπους κανόνες, τους οποίους οι αθλητές οφείλουν να τηρούν πάντα, ως ένδειξη του σεβασμού που τρέφουν τόσο προς το πρόσωπο του αντιπάλου τους, όσο και απέναντι στον προπονητή τους.

Διαιτησία

Η διαιτησία στη Ξιφασκία θεωρείται αρκετά δύσκολη, ως προς το γεγονός ότι οι φάσεις πραγματοποιούνται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, ακόμη και σε κλάσματα δευτερολέπτου. Ως εκ τούτου ο Πρόεδρος (διαιτητής), πρέπει να έχει αυξημένη προσοχή και πολύ καλή γνώση των κανονισμών. Λόγω της φύσης του αθλήματος, ένα άλλο χαρακτηριστικό των Προέδρων Ξιφασκίας είναι να έχουν διατελέσει και οι ίδιοι ξιφομάχοι, ώστε να μπορούν να διαιτητεύουν σωστά. Το ξίφος ασκήσεως ανδρών, το ξίφος μονομαχίας ανδρών και γυναικών, καθώς και η σπάθη ανδρών διεξάγονται τόσο σε ατομικό, όσο και σε ομαδικό επίπεδο.

Η ορολογία της Ξιφασκίας

Βήμα εμπρός (Advance): ο ξιφομάχος βηματίζει προς τα εμπρός.

Ανάλυση (Analysis): η διαδικασία περιγραφής κινήσεων κατά τον αγώνα, συνήθως μίας φάσης που προηγείται ενός κτυπήματος.

Ακύρωση κτυπήματος (Annulment of α hit): έγκυρο κτύπημα, το οποίο ακυρώνεται λόγω παράβασης των κανονισμών ή τεχνικού σφάλματος.

Σταμάτημα (stop hit): αντεπίθεση σε επίθεση αντιπάλου.

Αναμέτρηση (Assault): φιλικός αγώνας μεταξύ δύο ξιφομάχων.

Επίθεση (Attack): εναρκτήρια επιθετική κίνηση που γίνεται τείνοντας το οπλισμένο χέρι και απειλώντας συνεχώς την επιφάνεια του αντιπάλου.

Λάμα (Blade): το κύριο τμήμα ενός ξίφους, στο οποίο τοποθετείται ο προφυλακτήρας.

Καλώδιο σώματος (Body wire): καλώδιο που φοριέται κάτω από τα ρούχα του ξιφομάχου ώστε να συνδέει το τερματικό του ξίφους με τον εκτυλικτήρα, όταν είναι σε χρήση η συσκευή ελέγχου όπλων.

Αναμέτρηση (Bout): αγώνας για συγκεκριμένο αριθμό κτυπημάτων.

Βιαιότητα (Brutality): κινήσεις που εκτελούνται με ανεπίτρεπτο βαθμό δύναμης ή βίας, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν πόνο στον αντίπαλο.

Πούντα (Button): μαλακή επένδυση στην αιχμή μη ηλεκτρικού ξίφους ασκήσεων (fleuret) ή ξίφους μονομαχίας (epee).

Διοργάνωση αγώνων (Competition): σύνολο των απαιτούμενων ατομικών ή ομαδικών αναμετρήσεων για την ανάδειξη νικητή.

Σύνθετες κινήσεις (Compound actions): δύο ή περισσότερες χαρακτηριστικές κινήσεις που εκτελούνται μαζί σαν μία συνεχόμενη κίνηση.

Σύνθετη επίθεση (Compound attack): επίθεση που περιλαμβάνει μία ή περισσότερες προσποιήσεις.

Σύνθετες κρούσεις (Compound prises de fer): δύο ή περισσότερα συνεχόμενα κρατήματα της λάμας, όμοια ή διαφορετικά, δίχως απώλεια επαφής της λάμας.

Σύνθετη αντίνυξη (Compound riposte): αντίνυξη που περιλαμβάνει μία ή περισσότερες προσποιήσεις.

Προφυλακτήρας (Coquille): ασπίδιο σε κοίλο σχήμα στο ξίφος ασκήσεων (fleuret) ή ξίφος μονομαχίας (epee).

Σώμα με σώμα (Corps/corps): σωματική επαφή μεταξύ των ξιφομάχων κατά τη διάρκεια αναμέτρησης.

Ευθεία νύξη (Direct): κινήσεις που γίνονται δίχως προσπέραση της λάμας κάτω ή πάνω από τη λάμα του αντιπάλου.

Άμεσος αποκλεισμός (Direct elimination): σύστημα οργάνωσης αγώνων όπου οι νικητές προχωρούν στον επόμενο γύρο, ενώ οι ηττημένοι αποκλείονται μετά από έναν αγώνα.

Πειθαρχικός κώδικας (Disciplinary code): με τη συμμετοχή τους σε αγώνα ξιφομαχίας, οι ξιφομάχοι «δίνουν το λόγο της τιμής τους» ότι θα συμμορφώνονται με τους κανονισμούς του αγώνα και τις αποφάσεις των κριτών, και θα σέβονται τον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής ενστάσεων.

Αποκλεισμός (Disqualification): αποκλεισμός από αγώνα λόγω εσκεμμένης παράβασης ή ανάρμοστης συμπεριφοράς ή αυτόματος, π.χ. λόγω καθυστερημένης άφιξης.

Διπλή (Double): σύνθετη επίθεση, με την οποία αποφεύγεται η κυκλική απόκρουση του αντιπάλου.

Διπλή κίνηση (Double action): όταν και οι δύο ξιφομάχοι επιλέγουν ακριβώς την ίδια στιγμή για να κάνουν επιθετική κίνηση.

Διπλή ήττα (Double defeat): μόνο στο ξίφος μονομαχίας (epee), όταν και οι δύο αντίπαλοι καταφέρνουν ταυτόχρονο κτύπημα ο ένας στον άλλο και η χρονική διαφορά μεταξύ των δύο κτυπημάτων είναι μικρότερη από 1/25ο του δευτερολέπτου.

Κλήρωση (Draw): κατάταξη των ξιφομάχων για τον καθορισμό των αναμετρήσεων σε έναν αγώνα.

Διάρκεια αναμέτρησης (Duration of bout): ο πραγματικός χρόνος διάρκειας μίας αναμέτρησης ξιφομαχίας, δηλ. ένα χρονόμετρο ενεργοποιείται στην αρχή μίας αναμέτρησης, σταματά κάθε φορά που o πρόεδρος της επιτροπής κριτών σταματά τους ξιφομάχους και ενεργοποιείται ξανά όταν η αναμέτρηση ξεκινά πάλι.

Συσκευή ελέγχου όπλων (Electrical apparatus): ηλεκτρική συσκευή, όπου τα κόκκινα και πράσινα φώτα καταγράφουν τα έγκυρα κτυπήματα στο ξίφος ασκήσεων (fleuret), στο ξίφος μονομαχίας (epee) και στη σπάθη (sabre), ενώ τα λευκά φώτα καταγράφουν τα άκυρα κτυπήματα στο ξίφος ασκήσεων (fleuret). Η συσκευή τοποθετείται σε κεντρικό σημείο, κοντά στην πίστα και συνδέεται μέσω αγωγών εδάφους με κυλίνδρους ανασυρόμενων καλωδίων, οι οποίοι είναι τοποθετημένοι στα δύο άκρα της πίστας, και στους οποίους οι ξιφομάχοι συνδέουν τα καλώδια της στολής τους.

Ηλεκτρικά ξίφη (Electric weapons): ξίφη ασκήσεων (fleuret), ξίφη μονομαχίας (epee) και σπάθες (sabre), κατάλληλες για χρήση με ηλεκτρική συσκευή.

Ξίφος μονομαχίας (epee): σύγχρονη εκδοχή του ξίφους μονομαχίας, με τριγωνική λάμα και κοίλο ασπίδιο. Τα έγκυρα κτυπήματα γίνονται με την αιχμή σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος του αντιπάλου.

Απόσταση ξιφομάχων (Fencing measure): η απόσταση μεταξύ δύο ξιφομάχων, η οποία τούς υποχρεώνει να εφορμήσουν προς τα εμπρός ώστε να επιτύχουν έγκυρο κτύπημα.

Θέση ξιφομάχου (Fencing position): η στάση του ξιφομάχου όταν είναι σε θέση φύλαξης.

FIE: Διεθνής Ομοσπονδία Ξιφασκίας (Federation Internationale d'Escrime), η διεθνής διοικούσα αρχή της ξιφασκίας.

Κριτές (Floor judges): δύο κριτές που παρακολουθούν εάν τυχόν υπάρξουν κτυπήματα στο δάπεδο όταν χρησιμοποιείται ξίφος μονομαχίας (epee) σε μη μεταλλική πίστα.

Ξίφος ασκήσεων (fleuret): αρχικά σχεδιάστηκε σαν εκδοχή του κοντού ξίφους και έχει ορθογώνιο τμήμα και ευλύγιστη λάμα με προστατευμένη αιχμή. Τα έγκυρα κτυπήματα γίνονται με την αιχμή στον κορμό του αντιπάλου. Κτυπήματα στα άκρα και στο κεφάλι δεν θεωρούνται έγκυρα.

Γάντι (Glove): είναι φτιαγμένο από δέρμα ή παρόμοιο υλικό, πρέπει να φοριέται στο χέρι που κρατά το ξίφος και πρέπει να είναι αρκετά μακρύ ώστε να καλύπτει το μανίκι στον πήχη, μέχρι το μέσο της απόστασης μεταξύ του χεριού και του αγκώνα.

Λαβή (ξίφους) [Grip (of weapon)]: η λαβή του προφυλακτήρα.

Ασπίδιο (ξίφους) [Guard (of weapon)]: το τμήμα του προφυλακτήρα που προστατεύει το χέρι που κρατά το ξίφος.

Θέσεις φύλαξης (Guards): θέσεις ξιφομάχου.

Κτύπημα (Hit): καθαρό κτύπημα του αντιπάλου με την αιχμή του ξίφους και με χαρακτήρα διείσδυσης. Κτύπημα με σπάθη.

Προστατευτική ζακέτα (Jacket): ζακέτα κατασκευασμένη από λευκό, ανθεκτικό υλικό, χωρίς κουμπιά, πόρπες ή φερμουάρ στην πλευρά του χεριού που κρατά το ξίφος, η οποία καλύπτει την έγκυρη επιφάνεια και έχει διπλή ενίσχυση μπροστά και στο χέρι που κρατά το ξίφος.

Επιτροπή κριτών (Jury): ο πρόεδρος και οι κριτές σε μία αναμέτρηση.

Επιτροπή ενστάσεων (Jury d'appel): σε έναν αγώνα, ένας ξιφομάχος ή αρχηγός ομάδας έχει το δικαίωμα να ζητήσει τη σύγκληση της επιτροπής ενστάσεων εάν πιστεύει ότι δεν έχουν εφαρμοστεί σωστά οι κανονισμοί. Η επιτροπή θα αποτελείται από έναν εκπρόσωπο κάθε αγωνιζόμενης χώρας ή από μέλη της οργανωτικής επιτροπής.

Ηλεκτρικό επιστήθιο (Lam jacket): σακάκι από μεταλλικά νήματα που καλύπτει την έγκυρη επιφάνεια στο ξίφος ασκήσεων και στη σπάθη.

Μάσκα (Mask): ειδική κάσκα από μεταλλικό πλέγμα που φοριέται στο κεφάλι, ώστε να προστατεύει το πρόσωπο, τις πλευρές του κεφαλιού και το λαιμό.

Μεταλλική πίστα (Metallic piste): υλικό που είναι καλός αγωγός ηλεκτρισμού, το οποίο καλύπτει την πίστα, ώστε τα κτυπήματα στο δάπεδο να μην καταγράφονται από την ηλεκτρική συσκευή.

Σε θέση φύλαξης (On Guard): η θέση του ξιφομάχου.

Πίστα (Piste): ο αγωνιστικός χώρος στον οποίο λαμβάνει χώρα μία αναμέτρηση.

Επιστήθιο (Plastron): κοντό σακάκι με μανίκι χωρίς ραφές, το οποίο φοριέται για επιπλέον προστασία στο χέρι που κρατά το ξίφος κάτω από τον επενδύτη. Επίσης, σακάκι με επένδυση που φορά ο προπονητής κατά τη διάρκεια ατομικής προπόνησης.

Όμιλος (Pool [poule]): η ομαδοποίηση ξιφομάχων ή ομάδων για τις ανάγκες της διοργάνωσης.

Πρόεδρος (President): ο διαιτητής σε αγώνα ξιφασκίας.

Προτεραιότητα (Priority): ο ξιφομάχος στον αγώνα με ξίφος ασκήσεων ή με σπάθη κερδίζει προτεραιότητα όταν εκτείνει το χέρι που κρατά το ξίφος και απειλεί συνεχώς την επιφάνεια-στόχο του αντιπάλου.

Επανατοποθέτηση / επανάθεση (Remise): εάν ο αντίπαλος αποφύγει μία κίνηση, γίνεται επανάληψη της κίνησης αυτής, αλλά η αιχμή ακολουθεί διαφορετική γραμμή προς το στόχο από αυτή που είχε στην πρώτη εκτέλεση της κίνησης.

Συνέχιση, επανάθεση (Renewed actions): η συνέχιση της αρχικής επιθετικής κίνησης μετά την αποφυγή της από τον αντίπαλο.

Επαναληπτικός αγώνας (Repechage): δίνει στον ηττημένο ενός απευθείας προκριματικού αγώνα μια δεύτερη ευκαιρία, ώστε να μην αποκλειστεί.

Επαναφορά (Reprise): επανάληψη της κίνησης με προβολή, έχοντας προηγουμένως επιστρέψει στη θέση φύλαξης κινώντας το πόδι προς τα εμπρός ή προς τα πίσω.

Υποχώρηση (Retire): ο ξιφομάχος οπισθοδρομεί.

Αντίνυξη (Riposte): επιθετική κίνηση μετά από επιτυχή αποφυγή επίθεσης.

Σπάθη (sabre): ελαφριά και ευέλικτη εκδοχή της στρατιωτικής σπάθης. Τα κτυπήματα επιτυγχάνονται με την κόψη ή με την αιχμή. Έγκυρα θεωρούνται μόνο τα κτυπήματα πάνω από τη μέση, στα χέρια και στο κεφάλι του αντιπάλου.

Χαιρετισμός (Salute): δείγμα σεβασμού προς τον αντίπαλο, προς τον προπονητή ξιφασκίας ή τον αθλητή βοηθό προπόνησης πριν διασταυρωθούν τα ξίφη.

Επιφάνεια (ξίφος μονομαχίας) (Target [epee]): νοείται όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένης της πλάτης, των χεριών, των ποδιών και του κεφαλιού.

Επιφάνεια (ξίφος ασκήσεων) (Target [fleuret]): νοείται ο κορμός του σώματος, εκτός του κεφαλιού και των άκρων. Το άνω όριο της επιφάνειας τοποθετείται στον αυχένα, έως και 6 εκ. πάνω από την προεξοχή των οστών της κλείδας. Τα πλευρικά όρια τοποθετούνται στις ραφές των μανικιών και η νοητή γραμμή που δημιουργείται πρέπει να περνά από την κεφαλή του βραχίονα. Το κάτω όριο ακολουθεί τη νοητή οριζόντια γραμμή κατά μήκος της πλάτης που ενώνει τις κορυφές των ισχιακών οστών, και μετά εκτείνεται ευθεία έως εκεί όπου συνδέονται οι γραμμές της βουβωνικής χώρας. (Σημείωση: ο αριθμός αθλητή στη μάσκα θεωρείται περιοχή 'εκτός στόχου'.)

Επιφάνεια (σπάθη) (Target [sabre]): νοείται κάθε μέρος του σώματος το οποίο βρίσκεται πάνω από τη νοητή οριζόντια γραμμή που σύρουμε μεταξύ της κορυφής της πτυχής που σχηματίζεται ανάμεσα στους μηρούς και στον κορμό του ξιφομάχου όταν αυτός βρίσκεται στη θέση 'On Guard'.

Oπλομαχητικός χρόνος (Temps d'escrime [fencing time]): νοείται ο χρόνος που απαιτείται για να εκτελεσθεί μία απλή κίνηση ξιφομαχίας.

Έγκυρο κτύπημα (Valid hit): κτύπημα που εκτελείται σωστά και βρίσκει το στόχο του.

Ο εξοπλισμός - Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Οι αγώνες της Ξιφασκίας διεξάγονται σε κλειστό χώρο και πάνω σε ειδική επιφάνεια που ονομάζεται πίστα. Η πίστα έχει μήκος 14μ. και πλάτος 1,5μ. Περιλαμβάνει μια κεντρική γραμμή, 2 γραμμές φύλαξης σε απόσταση 2 μέτρων δεξιά και αριστερά από την κεντρική γραμμή, γραμμές προειδοποίησης και ακραίες ή τελευταίες γραμμές. Οι ξιφομάχοι φορούν προστατευτικό γιλέκο και ζακέτα, προστατευτική μάσκα, προστατευτικό γάντι και παντελόνι και ειδικά παπούτσια Ξιφασκίας.

Μηχάνημα ενδείξεων

Πρόκειται για ένα κύκλωμα (12V) που, αφού συνδεθεί με τους αθλητές, δίνει το δικαίωμα στους ίδιους και στο διαιτητή να προσδιορίζουν και να αναλύουν τα κτυπήματα. Τα έγχρωμα φώτα του μηχανήματος καταγράφουν τα έγκυρα κτυπήματα, ενώ τα λευκά καταγράφουν τα άκυρα.

Οι μεγάλες μορφές της Ξιφασκίας

Nέντο Νάντι

Ο Νέντο Νάντι θεωρείται ως ο ξιφομάχος με το πιο πολυδιάστατο ταλέντο στην ιστορία του αθλήματος. Κατέκτησε το πρώτο χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιό του στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Στοκχόλμης το 1912, στο αγώνισμα του fleuret, σε ηλικία μόλις 18 ετών. Σε ομαδικό επίπεδο είναι ο μοναδικός ξιφομάχος που έχει ανέβει στο πρώτο σκαλί του Ολυμπιακού βάθρου και στα τρία αγωνίσματα της Ξιφασκίας και μάλιστα στην ίδια διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων (Αμβέρσα 1920). Συνολικά στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αμβέρσα, ο Νέντο Νάντι κατέκτησε πέντε χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια αφού αναδείχθηκε νικητής και στα αγωνίσματα epee και sabre, δημιουργώντας ένα ανεπανάληπτο ρεκόρ. Ο Νάντι γεννήθηκε το 1894 στην Ιταλία και διδάχτηκε την Ξιφασκία σε μικρή ηλικία από τον πατέρα του Μπέπε Nάντι, ο οποίος ήταν διάσημος δάσκαλος του αθλήματος. Από το 1935 έως το θάνατό του το 1940, ο Nάντι διετέλεσε Πρόεδρος της ιταλικής ομοσπονδίας Ξιφασκίας.

Αλαντάρ Γκέρεβιτς

Ο Αλαντάρ Γκέρεβιτς γεννήθηκε το 1910 στην Ουγγαρία. Ο Γκέρεβιτς είναι ο ένας εκ των τριών ξιφομάχων (οι άλλοι δύο είναι οι Μανγκιαρότι και Γκουντίνι) οι οποίοι κατέχουν το ρεκόρ χρυσών μεταλλίων σε Ολυμπιακούς Αγώνες (έξι). Το στοιχείο όμως που ξεχωρίζει τον Γκέρεβιτς από τους Μανγκιαρότι και Γκοντίνι είναι η κατάκτηση πέντε χρυσών μεταλλίων στην ομαδική σπάθη (sabre) σε πέντε συνεχείς διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων (1936, 1948, 1952, 1956, 1960), ενώ σε συνδυασμό με το χρυσό μετάλλιο στο ατομικό sabre το 1948 στο Λονδίνο, ο Αλαντάρ Γκέρεβιτς είναι ο ξιφομάχος με τα περισσότερα μετάλλια στο συγκεκριμένο αγώνισμα. Τη 'χρυσή' συλλογή μεταλλίων του στο sabre συμπληρώνουν ένα ασημένιο μετάλλιο το 1952 στο Ελσίνκι και ένα χάλκινο το 1936 στο Βερολίνο σε ατομικό επίπεδο, καθώς και ένα χάλκινο μετάλλιο στο αγώνισμα του fleuret σε ομαδικό (Ελσίνκι 1952).

Εντοάρντο Μανγκιαρότι

Ο καλύτερος αριστερόχειρας ξιφομάχος όλων των εποχών και ρέκορντμαν μεταλλίων σε Ολυμπιακούς Αγώνες (συνολικά 13), ο Εντοάρντο Μανγκιαρότι γεννήθηκε στην Ιταλία το 1919. Κατέκτησε πέντε χρυσά μετάλλια στο ομαδικό epee (1936, 1952, 1956, 1960) και ένα στο ατομικό (1952), ενώ το 1956 στη Μελβούρνη επικράτησε και στο ομαδικό fleuret. Αν και το κατ' εξοχήν αγώνισμα του ήταν το epee, στο οποίο κατέκτησε επίσης ένα ασημένιο μετάλλιο (1948) και δύο χάλκινα (1948, 1956), κατάφερε να συλλέξει ακόμη τρία ασημένια μετάλλια στο ομαδικό fleuret (1948, 1952, 1960) και ένα ασημένιο στο ατομικό (1952).

Τζούλιο Τζαουντίνι

O γεννημένος το 1904, Ιταλός Τζούλιο Τζαουντίνι αποτέλεσε έναν από τους μεγαλύτερους ξιφομάχους της ιστορίας του αθλήματος. Συμμετείχε σε τέσσερις διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων από το 1924 έως το 1936 κατακτώντας συνολικά εννέα μετάλλια. Στο ξίφος ασκήσεως κατέκτησε δύο χρυσά στο ομαδικό (1928, 1936) και ένα στο ατομικό (1936), ενώ κατέκτησε άλλα τέσσερα ασημένια, εκ των οποίων τρία στο sabre το 1932 και το 1936 και ένα στο fleuret το 1932. Κατέκτησε ακόμη δύο χάλκινα μετάλλια στο fleuret το 1928 και το 1932. Το 1929 και το 1934 αναδείχθηκε πρωταθλητής κόσμου στο ξίφος ασκήσεως.

Αλεξάντερ Ρομανκόφ

O Αλεξάντερ Ρομανκόφ γεννήθηκε στις 11 Ιουλίου 1953 στη Λευκορωσία. Ο επονομαζόμενος 'τσάρος της Ξιφασκίας' αγωνιζόταν μέχρι την ηλικία των 49 ετών. Το 1988 στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ και σε ηλικία 35 ετών κρέμασε στο στήθος του το χάλκινο μετάλλιο, το οποίο ήταν και το τελευταίο του σε Ολυμπιακό επίπεδο. Στη Σεούλ κατέκτησε επίσης και ένα χρυσό μετάλλιο στο ομαδικό fleuret. Έχει κατακτήσει άλλα δύο ασημένια Ολυμπιακά μετάλλια, το ένα στο ατομικό fleuret (Μόντρεαλ 1976) και το άλλο στο ομαδικό (Μόσχα 1980), καθώς και ένα χάλκινο (Μόσχα 1980). Στο παλμαρέ του δεσπόζουν οι δέκα παγκόσμιοι τίτλοι, ισόποσα μοιρασμένοι στο ατομικό και το ομαδικό fleuret (1974, 1977, 1979, 1982 και 1983).

Λάουρα Φλέσελ-Κόλοβιτς

Αφού το προσωνύμιο της 33χρονης (6 Νοεμβρίου 1971) Λάουρα Φλέσελ-Κόλοβιτς είναι 'σφήκα' τότε το 'κεντρί' της είναι σίγουρα το ξίφος της, με το οποίο επιτίθεται πάντοτε αιφνιδιαστικά και δυναμικά. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1996, έγραψε ιστορία ως η πρώτη γυναίκα η οποία κατέκτησε χρυσό μετάλλιο τόσο στο ατομικό, όσο και στο ομαδικό epee. Οι διακρίσεις της Γαλλίδας ξιφομάχου συνεχίστηκαν με την κατάληψη της πρώτης θέσης σε δύο Παγκόσμια Πρωταθλήματα (1998, 1999), το 2000 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο, ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα, στην Αθήνα, ήταν δεύτερη στο epee.

Τζιοβάνα Τριλίνι

Η Iταλίδα Τζιοβάνα Τριλίνι (17 Μαΐου 1970) είναι μία από τις σπουδαιότερες ξιφομάχους στο fleuret στη δεκαετία του ΄90. Έχει κατακτήσει ένα χρυσό μετάλλιο στο ατομικό fleuret (Βαρκελώνη 1992) και ακόμη δύο χρυσά σε ομαδικό επίπεδο (Βαρκελώνη 1992, Ατλάντα 1996). Αναδείχθηκε Παγκόσμια Πρωταθλήτρια το 1991 και το 1997 (ατομικό) όπως επίσης και το 1990, 1991, 1997 και 1998 (ομαδικό).

Οι ελληνικές επιτυχίες

Οι σημαντικότερες επιτυχίες που σημείωσαν Έλληνες αθλητές στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων κατεγράφησαν στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1896 και είναι το χρυσό μετάλλιο του Ιωάννη Γεωργιάδη στην κατηγορία sabre, το χρυσό μετάλλιο του Λεωνίδα Πύργου στην κατηγορία οπλοδιδασκάλων και το ασημένιο μετάλλιο του Τηλέμαχου Καρακάλα στην κατηγορία sabre. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου τη χώρα μας θα εκπροσωπήσει η Βασιλική Βουγιούκα στο σαμπρέ. Η γεννημένη το 1986 ελληνίδα αθλήτρια βρίσκεται σε τροχιά ανόδου, έχοντας σημειώσει σπουδαίες επιτυχίες τα τελευταία δύο χρόνια στο διεθνές στερέωμα του αθλήματος. 

 

Γράψτε το σχόλιο σας...
25/09/2018 • 08:23

Πάθος και πίεση στα ματς του Μάντσεστερ και του Μιλάνου

Το Αγγλικό Λιγκ Καπ μας δίνει καλές ιδέες απόψε. Η Μάντσεστερ Γιουνάϊτεντ προφανώς και θέλει μια επιβλητική παρουσία μετά από τις πρόσφατες κακές εμφανίσεις. Παραγωγικό ματς περιμένουμε και στο Μιλάνο όπου η Ίντερ φιλοξενεί την Φιορεντίνα

19/09/2018 • 10:52